Koncepcja dopuszczalnych poziomów dla substancji chemicznych w powietrzu środowiska pracy zakłada, że dla każdej substancji istnieje stężenie, przy którym i poniżej którego u pracownika nie wystąpią żadne szkodliwe zmiany w stanie zdrowia. Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS), najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) i/lub najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP), są to trzy kategorie normatywów higienicznych ustalone w Polsce.

Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.

Najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia stężenia, która nie powinna spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż godzina.

Najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) - wartość stężenia, które ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie.

Podstawowe parametry charakteryzujące wybuchowość substancji:

Dolna granica wybuchowości (DGW) - minimalna zawartość składnika palnego w mieszaninie z powietrzem, przy której zapłon jest już możliwy.

Górna granica wybuchowości (GGW) - maksymalna zawartość składnika palnego w mieszaninie z powietrzem, przy której zapłon jest jeszcze możliwy.

Przestrzeń, w której zależnie od warunków lokalnych i ruchowych (technologicznych) może wystąpić atmosfera wybuchowa - czyli mieszanina substancji palnych w postaci gazów, par, mgieł lub pyłów z powietrzem w warunkach atmosferycznych, w której po zapaleniu proces spalania rozprzestrzenia się na całą, nie spaloną jeszcze mieszaninę, to przestrzeń zagrożona wybuchem.


Stosuje się następującą klasyfikację pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych zagrożonych wybuchem:

Grupy urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym.

Dyrektywa ATEX dzieli wszystkie urządzenia przeznaczone dla stref Ex na dwie zasadnicze grupy:

Kategorie urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym

W ramach każdej grupy urządzenia dzieli się dalej na kategorie:

W grupie I (urządzenia dla górnictwa) wyróżnia się następujące kategorie urządzeń:

M1.
Urządzenia przeznaczone do pracy w atmosferze zagrożenia wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego, zapewniające bardzo wysoki poziom zabezpieczenia, które są zdolne do działania nawet w przypadku rzadko występujących awarii, o zabezpieczeniach takich, że:
a) w przypadku defektu jednego ze środków zabezpieczających, przynajmniej drugi, niezależny środek zapewni wymagany poziom zabezpieczenia,
b) wymagany poziom zabezpieczenia będzie zapewniony w przypadku wystąpienia dwóch, niezależnych od siebie uszkodzeń.

M2.
Urządzenia przeznaczone do pracy w atmosferze zagrożenia wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego, zapewniające wysoki poziom zabezpieczenia, których zabezpieczenia zapewniają właściwy poziom bezpieczeństwa podczas normalnego działania, a także w przypadku wystąpienia bardziej surowych warunków działania, w szczególności powstałych na skutek nieostrożnego obchodzenia się z urządzeniem.

W grupie II (urządzenia dla przemysłu) wyróżnia się następujące kategorie urządzeń:

Kategoria 1.
Urządzenia zapewniające bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa nawet w przypadku rzadko występującej awarii urządzenia, o środkach zabezpieczeń takich, że:
a) w przypadku awarii jednego ze środków zabezpieczających, przynajmniej drugi, niezależny środek zapewni wymagany poziom zabezpieczenia,
b) wymagany poziom bezpieczeństwa zapewniony będzie w przypadku wystąpienia dwóch niezależnych od siebie uszkodzeń.

Kategoria 2.
Urządzenia zapewniające wysoki poziom bezpieczeństwa, o zabezpieczeniach takich, że zapewniają bezpieczeństwo nawet w przypadku częstych zaburzeń lub uszkodzeń urządzeń.

Kategoria 3.
Urządzenia zapewniające normalny poziom bezpieczeństwa, o zabezpieczeniach zapewniających bezpieczeństwo podczas normalnej pracy urządzenia.


Podział stref zagrożenia wybuchem i kategorii wykonań urządzeń (dot. grupy II)

lub w przypadku gdy po uszkodzeniu jednego ze środków zabezpieczających drugi, niezależny środek zapewni wymagany poziom bezpieczeństwa.

Podsumowując:
o w strefie Z0 i Z20 można stosować jedynie urządzenia kategorii 1
o w strefie Z1 i Z21 - urządzenia kategorii 1 i 2
o w strefie Z2 i Z22 - urządzenia kategorii 1, 2, 3


Klasyfikacja rodzajów zabezpieczeń - budowa urządzeń

Do oznaczania rodzajów zastosowanych w budowie urządzenia zabezpieczeń używa się następujących
oznaczeń:

d - budowa ognioszczelna
ia - budowa iskrobezpieczna (strefa 0)
ib - budowa iskrobezpieczna (strefa 1)
p - z osłoną gazową z nadciśnieniem
e - budowa wzmocniona
o - z osłona olejową
q - z osłona proszkową/piaskową
m - obudowa hermetyczna
n - urządzenia przeznaczone do strefy 2
s - wykonanie specjalne
k - wykonanie wodoszczelne


Klasy temperaturowe

Klasy temperaturowe wymieniane są w oznakowaniu urządzenia tylko jeśli zawiera ono literę G (do zastosowań w zagrożeniu gazami, cieczami i ich parami). Jest to klasyfikacja materiałów łatwopalnych w odniesieniu do ich temperatury zapłonu

Oznaczenia stosowane w urządzeniach stosowanych do pracy w strefach zagrożonych wybuchem.

Dyrektywa ATEX jest dyrektywą znakowania CE, co oznacza, że wyroby oznakowane znakiem Ex, zanim wejdą na rynek Unii Europejskiej muszą zostać oznaczone również znakiem CE.